Chorzów - portal miejski mojChorzow.pl

Wiadomości z Chorzowa

Adwokat z urzędu - bezpłatna pomoc prawna

  • Dodano: 2020-04-24 06:30, aktualizacja: 2020-04-24 06:38

W pewnych sprawach nie jesteśmy w stanie sami sobie poradzić w prowadzeniu sprawy sądowej i potrzebujemy pomocy profesjonalisty – adwokata. Zdarzają się przy tym przypadki, gdy z uwagi na trudną sytuację majątkową nie stać nas na pokrycie wydatków z tym związanych. Ustawodawca przychodzi jednak w tym miejscu z pomocą, wprowadzając regulacje dotyczącą przyznania adwokata z urzędu.

 

Adwokat z urzędu w sprawie karnej

W przypadku postępowania karnego ustawodawca wprost wymienił przypadki, w których oskarżony musi mieć obrońcę. Jeżeli samodzielnie go nie wyznaczył, otrzyma obligatoryjnie obrońcę z urzędu, nawet jeżeli nie złoży wniosku w tym przedmiocie. Ma to miejsce wówczas gdy:

  • oskarżony nie ukończył 18 lat;

  • oskarżony jest głuchy, niemy lub niewidomy;

  • zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy zdolność oskarżonego rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona

  • zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny;

  • sąd uzna udział obrońcy za niezbędny ze względu na inne okoliczności utrudniające obronę

  • w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli oskarżonemu zarzucono zbrodnię.

Powyżej opisane przypadki należą do sytuacji, kiedy oskarżony musi mieć obrońcę. Co jednak w sytuacji, gdy obrona przez profesjonalnego pełnomocnika nie jest obowiązkowa, niemniej chciałby skorzystać z pomocy adwokata pomimo braku środków na jego wynagrodzenie? Oskarżony może złożyć wniosek o wyznaczenie adwokata z urzędu z uwagi na stan majątkowy. We wniosku o obrońcę z urzędu należy jednak wykazać, że nie jest się w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Warto przy tym nadmienić, że podstawą oddalenia wniosku nie może być skorzystanie przez oskarżonego z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. 

Adwokat z urzędu w sprawie cywilnej

W postępowaniu cywilnym o adwokata z urzędu może starać się zarówno osoba zwolniona w całości lub w części od kosztów sądowych, jak również osoba niekorzystająca z takiego zwolnienia. W tym drugim wypadku, wnioskodawca będzie musiał wykazać, że nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd przychyla się do wniosku o ustanowienie adwokata, jeżeli uzna jego udział za potrzebny do zabezpieczenia praw uczestnika postępowania cywilnego. Podobnie jak w przypadku postępowania karnego, przyczyną oddalenia wniosku nie może być skorzystanie z nieodpłatnej pomocy prawnej, na podstawie ustawy, o której wspomniano powyżej.

Wniosek o ustanowienie adwokata składa się wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych bądź osobno. Istnieje możliwość zgłoszenia go na piśmie bądź ustnie do protokołu. Sądem właściwym w tym przypadku jest Sąd, w którym sprawa ma się toczyć. W sytuacji, w której wnioskodawca miałby swoje miejsce zamieszkania poza siedzibą właściwego Sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata również w Sądzie właściwym ze względu na swoje miejsce zamieszkania. Sąd ten następnie prześle złożony wniosek do odpowiedniego Sądu.

Do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, podobnie jak do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, należy dołączyć stosowne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenie to składane jest na specjalnym formularzu. W przypadku jednak, gdyby wniosek miał być składany do protokołu, istnieje możliwość, aby Sąd odebrał to oświadczenie także do protokołu. Sąd może dodatkowo odebrać od osoby fizycznej przyrzeczenie o następującej treści: ,,Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne''. Przed odebraniem przyrzeczenia poucza się wnioskodawcę o treści art. 120 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem „stronę, która uzyskała ustanowienie adwokata lub radcy prawnego na podstawie podania świadomie nieprawdziwych okoliczności, sąd skaże na grzywnę, niezależnie od jej obowiązku uiszczenia wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego”.


 

Adwokat dr Aleksandra Rychlewska-Hotel kancelaria Katowice

ul. Gliwicka 6/2a

Dodaj komentarz

Wyrażam zgodę na publikację postu w formie komentarza zgodnie z obowiązującym Regulaminem.

powiadamiaj o odpowiedziach na komentarz.

dodaj mój adres do newslettera.

Więcej informacji na temat przysługujących Państwu praw zawarliśmy w Polityce Prywatności.